Zonnepark Bellingwolde opgeleverd: slotstuk van een bijzonder project 

Op woensdag 10 december is Zonnepark Bellingwolde formeel opgeleverd. De bouw van het zonnepark, met een capaciteit van 74 MWp, is afgerond en het park levert inmiddels duurzame energie aan het elektriciteitsnet. De oplevering van een project is altijd een belangrijk moment, maar voor Zonnepark Bellingwolde in het bijzonder. Het project kende een lange aanlooptijd door het zogenoemde Grenstraktaat van Meppen uit 1824. In dit grensverdrag, dat nog steeds van kracht is, staat dat binnen 376 meter van de landsgrens geen bebouwing is toegestaan. Dankzij intensieve internationale samenwerking tussen de gemeente, provincies, Landkreise, onderzoeksinstellingen en de initiatiefnemers is het project uiteindelijk tot een goed einde gebracht. 

De kern van de discussie: is een zonnepark een ‘gebouw’? 

In 2020 ontving Solarfields, de voorloper van Novar, de vergunning voor de realisatie van het zonnepark. Tijdens de terinzagelegging kwamen er geen bezwaren uit de omgeving binnen. Toch werd het project stilgezet. De aanleiding: Landkreis Emsland stelde dat de bouw van het zonnepark in strijd was met het Grenstraktaat, omdat een gedeelte van het project binnen de 376-meterzone ligt. De discussie draaide uiteindelijk om één cruciale vraag: valt een zonnepark onder het begrip ‘gebouw’, zoals genoemd in het Traktaat? 

In Nederland geldt een zonnepark wel als bouwwerk, maar niet als gebouw. In Duitsland wordt dit onderscheid niet op dezelfde manier gemaakt. Waar de gemeente Westerwolde daarom concludeerde dat het zonnepark onder het Grenstraktaat wél was toegestaan, kwam Landkreis Emsland tot het tegenovergestelde oordeel. Wat volgde was een intensief internationaal overleg om duidelijkheid te scheppen. In de grenszone waren, en zijn, immers meerdere initiatieven in ontwikkeling, van duurzame energieprojecten tot recreatie en natuur, er was behoefte aan een gedeelde en toekomstbestendige interpretatie van het Traktaat.  

Visie Meppener Traktaat 2.0 

In opdracht van de provincies Groningen en Drenthe en de Duitse Landkreise Emsland en Leer hebben RaUm Consult en de Rijksuniversiteit Groningen een visiedocument opgesteld over een toekomstbestendige interpretatie van het Grenstraktaat. In deze visie worden zogenoemde Common Development Zones aangewezen: gebieden waar gezamenlijke ontwikkeling mogelijk is op het gebied van hernieuwbare energie, maar ook van natuur, landschap, toerisme en recreatie. Zonnepark Bellingwolde is binnen deze systematiek opgenomen in de zone voor hernieuwbare energie. Mede op basis van deze nieuwe grensoverschrijdende visie heeft Landkreis Emsland op 20 december 2022 toestemming gegeven voor de ontwikkeling van het zonnepark. Daarmee kon het project definitief doorgaan. 

 
Zonnepark Bellingwolde: van goedkeuring naar uitvoering 

De ontwikkeling belandde na de formele goedkeuring in een stroomversnelling. Samen met de gemeente Westerwolde, de provincie Groningen en de betrokken energiecoöperatie Lethe Stroomt is de ontwikkeling van het zonnepark voortgezet. In maart 2025 behaalde het project Financial Close. De financiering was rond, de contracten getekend: de bouw kon beginnen. 

Gerben Smit, CEO van Novar en Projectdirecteur van Zonnepark Bellingwolde: ‘’Dit project laat zien wat mogelijk is wanneer overheden, kennisinstellingen en marktpartijen écht grensoverschrijdend samenwerken. We hebben een lange weg afgelegd, maar het resultaat mag er zijn: een zonnepark dat duurzaam opgewekte energie levert en een voorbeeld is voor hoe we in de toekomst duurzaam kunnen samenwerken in het grensgebied. Ik ben bijzonder trots op de inzet en betrokkenheid van iedereen die dit project samen mogelijk heeft gemaakt.” 

Betrokken partners en lokale samenwerking 

De succesvolle realisatie van Zonnepark Bellingwolde is het resultaat van jarenlange inzet en samenwerking. Novar spreekt zijn dank uit aan initiatiefnemer Kor Werkman, de gemeente Westerwolde, de provincie Groningen, de Landkreise Emsland en Leer, RaUm Consult, de Rijksuniversiteit Groningen en energiecoöperatie Lethe Stroomt. Dankzij hun gezamenlijke inspanningen, expertise en vasthoudendheid is het mogelijk geworden om dit grensoverschrijdende project tot een goed einde te brengen en een stevige basis te leggen voor toekomstige duurzame ontwikkelingen in de regio. 

Daarnaast werkt Novar samen met een breed scala aan partners aan dit duurzame energieproject, waaronder: