Wat is een ecologisch inrichtingsplan? 

Meer ruimte voor biodiversiteit ontstaat niet vanzelf. Daar maken we bij de ontwikkeling en het beheer van onze energieprojecten bewuste keuzes in. Welke planten en dieren leven er al? Welke soorten horen bij het gebied? Waar liggen kansen om leefgebieden te versterken? En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe richten we onze projecten daarop in? 

Die keuzes komen samen in een ecologisch inrichtingsplan. Wat daar precies in staat en hoe we van een stuk grond tot een plan voor energie én natuur komen, vertellen we je graag. 

Wat is er al? 

Ieder gebied is anders. Daarom beginnen we altijd bij de plek zelf. Hoe staat het gebied er ecologisch voor en wat leeft en groeit er al? 

“We kijken eerst hoe een gebied er ecologisch voor staat en welke inheemse soorten er voorkomen”, vertelt Bernd Nijen Twilhaar, Teamlead TCAM-team en ecoloog bij Novar. “Waar liggen de kansen om de biodiversiteit te verbeteren? Dat vormt het vertrekpunt voor de maatregelen die we nemen.” 

Bij nieuwe projecten werken we daarvoor samen met lokale, onafhankelijke ecologen. Zij onderzoeken het gebied en brengen de bestaande natuurwaarden en kansen in kaart. Onze eigen ecologen en collega’s die bij het project betrokken zijn, gebruiken die kennis vervolgens om plannen verder uit te werken. 

Want een zonnepark op intensief gebruikte landbouwgrond vraagt om andere maatregelen dan een project naast een natuurgebied of op een voormalige vuilstort. Een standaard ecologisch inrichtingsplan bestaat dus niet. 

Van onderzoek naar concrete keuzes 

Na de eerste inventarisatie kijken we welke stappen bij de locatie passen. Dat kan op allerlei manieren. Een aantal voorbeelden: 

• Planten van inheemse struiken 

• Aanleggen van takkenrillen met dood hout 

• Aanpassen van hekwerken, zodat kleine dieren zich door het gebied kunnen bewegen.  

• Aanpassen van het maaibeheer  

• Creëren van leefruimte voor insecten en vogels. 

Ook na de aanleg blijven we aan de slag. Goed beheer bepaalt namelijk zeker ook of een maatregel effect heeft. Bernd: “Als we bijvoorbeeld struiken planten, moeten we die ook beheren en dode exemplaren vervangen. Het gaat dus niet alleen om wat je aanlegt, maar ook om wat je daarna doet.” 

Zo wordt ecologie onderdeel van de inrichting én het beheer van een energieproject. 

En bestaande zonneparken dan? 

We kijken niet alleen bij nieuwe projecten naar de ecologische inrichting. Onze kennis over biodiversiteit groeit en onze aanpak ontwikkelt mee. Daarom onderzoeken we ook bij zonneparken die al langer operationeel zijn waar kansen liggen en wat we concreet kunnen verbeteren. Waar nodig schakelen we een extern ecologisch bureau in om de plannen verder uit te werken. 

Ook op bestaande zonneparken kunnen we zo ecologische winst behalen. Bij Eemshavendijk veranderen we bijvoorbeeld het beheer van ongeveer vijf hectare grond. Waar nu nog schapen grazen, stappen we over op ecologisch maaibeheer. We maaien het gras en voeren het maaisel af. Daarmee halen we voedingsstoffen uit de bodem en geven we andere plantensoorten meer kans om zich te ontwikkelen. 

Ook op andere bestaande parken planten we bijvoorbeeld bosplantsoen aan of passen we het beheer aan om de biodiversiteit te versterken. 

“Dat vind ik mooi aan Novar”, vertelt Bernd. “Ook bij bestaande parken, waar een gemeente het niet van ons vraagt, kijken we wat we nog kunnen doen om ecologische winst te behalen.” 

Meten, beheren en bijsturen 

Met het uitvoeren van een ecologisch inrichtingsplan zijn we er nog niet. We willen ook weten of onze plannen daadwerkelijk werken. 

Daarom brengen we bij projecten de uitgangssituatie in kaart. Vervolgens voeren we de stappen uit het ecologisch inrichtingsplan uit en meten we na een aantal jaar opnieuw. Zo zien we hoe de ecologie zich ontwikkelt en waar we moeten bijsturen. 

Bij Eekerpolder lag bijvoorbeeld al een uitgebreid ecologisch plan. Daar is vóór de bouw gekeken naar de uitgangssituatie. Een volgende meting laat zien hoe het gebied zich na de aanleg heeft ontwikkeld. 

Die kennis gebruiken we ook weer bij andere projecten. Welke maatregelen werken goed? Wat vraagt om ander beheer? En wat kunnen we bij een volgend project vanaf het begin anders doen? 

Een ecologisch inrichtingsplan verdwijnt na de aanleg van een park dus niet. Het vormt de basis voor hoe we een gebied inrichten, beheren en blijven verbeteren. 

Ecologie als onderdeel van het energiesysteem 

Bij Novar ontwikkelen we energieprojecten voor de lange termijn. Daarom kijken we niet alleen naar de zonnepanelen, batterij of netaansluiting, maar ook naar het landschap waarin het energiesysteem komt te staan. 

Een ecologisch inrichtingsplan helpt ons om die twee bij elkaar te brengen. We onderzoeken, richten in, beheren en meten. We blijven leren van wat werkt en maken ruimte voor duurzame energie én natuur.